Wiek opony to klucz do bezpieczeństwa sprawdź, jak odczytać datę produkcji!
- Wiek opony odczytasz z czterech ostatnich cyfr kodu DOT na jej bocznej ścianie: pierwsze dwie to tydzień, ostatnie dwie to rok produkcji (np. 1424 to 14. tydzień 2024 roku).
- Opony starsze niż 10 lat, nawet z dobrym bieżnikiem, tracą właściwości i są niebezpieczne ze względu na starzenie się gumy.
- Polska Norma dopuszcza sprzedaż opon do 3 lat od daty produkcji jako "nowe", pod warunkiem odpowiedniego przechowywania.
- Starzenie się gumy prowadzi do mikropęknięć, wydłużenia drogi hamowania i zwiększa ryzyko wystrzału.
- Zawsze sprawdzaj wiek wszystkich opon, w tym zapasowej, oraz datę produkcji przy zakupie nowych.
Wiek opony: cichy wróg bezpieczeństwa na drodze
Jako ekspert z wieloletnim doświadczeniem w branży motoryzacyjnej, zawsze podkreślam, że wiek opony jest często ważniejszy niż głębokość bieżnika. Wielu kierowców skupia się wyłącznie na bieżniku, zapominając, że guma to materiał, który z czasem się starzeje. Nawet jeśli bieżnik wygląda idealnie, opona może być już niebezpieczna.
Proces starzenia się gumy jest nieubłagany. Z upływem lat opona traci swoją elastyczność, staje się twardsza i bardziej krucha. To bezpośrednio przekłada się na znaczne pogorszenie przyczepności, zwłaszcza na mokrej i śliskiej nawierzchni. Droga hamowania wydłuża się, a zdolność opony do efektywnego odprowadzania wody maleje, zwiększając ryzyko aquaplaningu.
Największe zagrożenie stanowią niewidoczne gołym okiem zmiany. Wewnątrz struktury opony, a także na jej powierzchni, pojawiają się mikropęknięcia. Osłabiają one całą konstrukcję, czyniąc oponę podatną na uszkodzenia, a w skrajnych przypadkach na gwałtowny wystrzał podczas jazdy. To właśnie dlatego tak ważne jest, aby regularnie weryfikować wiek opon i nie polegać wyłącznie na ich wizualnym stanie.
Szybki przewodnik: jak samodzielnie sprawdzić wiek opony?
Odczytanie daty produkcji opony jest prostsze, niż myślisz. Wystarczy, że znajdziesz na bocznej ścianie opony specjalny kod DOT. Poniżej przedstawiam instrukcję krok po kroku:- Zlokalizuj kod DOT: Poszukaj na bocznej ścianie opony ciągu znaków poprzedzonego literami "DOT". Zazwyczaj jest to wyraźnie wytłoczony, nieco mniejszy napis.
- Odnajdź ostatnie cztery cyfry: W obrębie kodu DOT, interesują nas cztery ostatnie cyfry, które są zazwyczaj umieszczone w owalnym obramowaniu lub są po prostu ostatnimi znakami w ciągu.
- Zinterpretuj cyfry: Pierwsze dwie cyfry z tych czterech oznaczają numer tygodnia, w którym opona została wyprodukowana (od 01 do 52). Dwie ostatnie cyfry to rok produkcji.
Dla przykładu, jeśli zobaczysz kod "1424", oznacza to, że opona została wyprodukowana w 14. tygodniu 2024 roku. Kod "3520" wskazuje na 35. tydzień 2020 roku. Warto pamiętać, że opony wyprodukowane przed rokiem 2000 miały trzycyfrowe kody (np. "218" oznacza 21. tydzień 1998 roku), ale takie opony są już dawno niezdolne do bezpiecznej eksploatacji i nie powinny znajdować się w użyciu.
Ile lat może mieć opona? Rekomendacje i przepisy
Wielu kierowców pyta mnie, ile lat opona może mieć, zanim przestanie być bezpieczna. Chociaż polskie przepisy drogowe nie określają wprost maksymalnego wieku eksploatacyjnego opony, skupiając się raczej na jej stanie technicznym (np. minimalna głębokość bieżnika wynosząca 1,6 mm), rekomendacje ekspertów i producentów są jednoznaczne: opony nie powinny być użytkowane dłużej niż 10 lat od daty produkcji.
Ja osobiście, bazując na moim doświadczeniu, zalecam wymianę opon po maksymalnie 7-8 latach, nawet jeśli wyglądają dobrze i mają wystarczający bieżnik. Po tym czasie proces starzenia się gumy jest na tyle zaawansowany, że jej właściwości jezdne, takie jak przyczepność i elastyczność, są znacząco obniżone w porównaniu do nowej opony. To kwestia bezpieczeństwa, a nie tylko zgodności z przepisami.
Pamiętajmy również o oponie zapasowej. Często leży ona w bagażniku przez lata, nigdy nieużywana. Niestety, ona również ulega procesowi starzenia. Nawet jeśli nigdy nie miała kontaktu z asfaltem, guma parcieje, a jej właściwości się pogarszają. Dlatego przy ocenie wieku opon w samochodzie, zawsze sprawdzajmy również datę produkcji "zapasu".
Kupno nowych opon: na co zwrócić uwagę, by nie kupić "staruszki"?
Zakup nowych opon to inwestycja w bezpieczeństwo, ale nawet w renomowanych sklepach można natknąć się na opony, które, choć nigdy nieużywane, mają już kilka lat. W Polsce kwestię tę reguluje Polska Norma, która budzi czasem kontrowersje.
Zgodnie z Polską Normą PN-C-94300-7:2002 "Opony. Pakowanie, przechowywanie i transport", za opony nowe uważa się te, które nie są starsze niż 36 miesięcy od daty produkcji, pod warunkiem prawidłowego przechowywania.
Oznacza to, że sprzedawca może legalnie sprzedać Ci oponę, która ma 2,5 roku, jako "nową". Dlatego tak ważne jest, abyś samodzielnie weryfikował datę produkcji.
Przeczytaj również: Opony po wyjęciu kolców: Czy to legalne i bezpieczne? Ekspert radzi
Weryfikacja wieku przed zakupem:
- W sklepie stacjonarnym: Zawsze poproś sprzedawcę o pokazanie kodu DOT na wszystkich oponach, które zamierzasz kupić. Nie bój się dopytywać. Masz prawo wiedzieć, co kupujesz.
- W sklepie internetowym: Sprawdź politykę sklepu dotyczącą wieku sprzedawanych opon. Niektóre sklepy jasno deklarują, że sprzedają opony nie starsze niż np. 12 miesięcy. Jeśli nie ma takiej informacji, skontaktuj się z obsługą klienta przed złożeniem zamówienia. Po otrzymaniu przesyłki, natychmiast sprawdź kod DOT i w razie niezgodności, skorzystaj z prawa do zwrotu.
Zakup 3-letniej "nowej" opony może być kuszący ze względu na niższą cenę. Pamiętaj jednak, że proces starzenia się gumy rozpoczął się już w momencie produkcji. Opona taka ma przed sobą krótszy okres bezpiecznej eksploatacji niż ta świeżo z fabryki. Zawsze rozważaj, czy oszczędność jest warta potencjalnego skrócenia żywotności i obniżenia parametrów.
Unikaj tych błędów: jak prawidłowo oceniać wiek opon?
W mojej praktyce często spotykam się z kilkoma powszechnymi błędami, które kierowcy popełniają przy ocenie stanu i wieku opon. Ich unikanie to klucz do bezpiecznej jazdy:
- Ignorowanie mikropęknięć: Wielu kierowców ocenia opony tylko na podstawie głębokości bieżnika i ogólnego wyglądu. Jeśli opona wygląda "ładnie", ale ma widoczne, nawet drobne, mikropęknięcia na bocznej ścianie lub między blokami bieżnika, jest to sygnał alarmowy. Mikropęknięcia świadczą o zaawansowanym procesie starzenia się gumy i drastycznie obniżają bezpieczeństwo, niezależnie od wieku.
- Ocenianie tylko jednej opony: To częsty błąd, zwłaszcza przy zakupie używanego samochodu. Pamiętaj, że każda opona na pojeździe (wliczając zapasową) może mieć inną datę produkcji i inny stopień zużycia. Zawsze sprawdzaj kod DOT na wszystkich czterech oponach, a także na kole zapasowym.
- Zakup używanych opon bez weryfikacji daty produkcji: Kupowanie używanych opon to zawsze ryzyko, a ignorowanie ich wieku to proszenie się o kłopoty. Niska cena często idzie w parze z podeszłym wiekiem. Zawsze, bez wyjątku, sprawdź datę produkcji używanych opon. Jeśli są starsze niż 5-6 lat, nawet z dobrym bieżnikiem, zastanów się dwa razy, czy warto ryzykować.
